Công Ty Phá Sản Có Lấy Tài Sản Cá Nhân Của Giám Đốc, Chủ Sở Hữu Hoặc Cổ Đông Trả Nợ Không?

Trước tiên phải xác định người đó đang ở “vai” nào

Bảy “cánh cửa” khiến tài sản cá nhân bị ảnh hưởng

1. Loại hình doanh nghiệp có trách nhiệm vô hạn: chủ DNTN và thành viên hợp danh là nhóm khác căn bản TNHH/cổ phần.
2. Bảo lãnh cá nhân: cá nhân cam kết thực hiện nghĩa vụ thay doanh nghiệp trong phạm vi bảo lãnh nếu điều kiện phát sinh bảo lãnh xảy ra.
3. Tài sản cá nhân được thế chấp/cầm cố để bảo đảm nợ công ty: chủ nợ có thể xử lý tài sản bảo đảm theo thỏa thuận/pháp luật dù người sở hữu không phải con nợ chính.
4. Vốn góp/cổ phần đã cam kết nhưng chưa góp đủ: nghĩa vụ tài chính có thể phát sinh theo luật doanh nghiệp.
5. Rút vốn, nhận hoàn trả vốn, nhận tài sản hoặc lợi ích trái điều kiện pháp luật: có thể phải hoàn trả/chịu trách nhiệm trong phạm vi luật định.
6. Hành vi quản lý gây thiệt hại, tẩu tán, che giấu tài sản, giao dịch không vì lợi ích công ty: có thể phát sinh nghĩa vụ bồi thường/trách nhiệm riêng.
7. Nghĩa vụ tài sản khác của cá nhân theo bản án, hợp đồng hoặc quy định pháp luật không phụ thuộc vào tư cách công ty.

Bảo lãnh cá nhân: điều khoản phải đọc trước tiên

Theo Bộ luật Dân sự, bảo lãnh là cam kết của người thứ ba thực hiện nghĩa vụ thay nếu bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ khi đến hạn. Phạm vi bảo lãnh có thể gồm gốc, lãi, phạt, bồi thường và lãi chậm trả nếu không có thỏa thuận loại trừ. Do đó, một giám đốc ký “bảo lãnh toàn bộ nghĩa vụ” có vị thế rất khác một giám đốc chỉ ký hợp đồng vay với tư cách đại diện công ty.

Nhà/đất của vợ chồng Giám đốc có bị xử lý không?

Không nên kết luận chỉ từ việc tài sản đứng tên một người hay cả hai vợ chồng. Cần xác định đó là tài sản riêng hay tài sản chung, ai là bên bảo lãnh/bên thế chấp, phạm vi đồng ý của người còn lại, nguồn hình thành tài sản và nghĩa vụ cụ thể. Phá sản của công ty không tự động biến người phối ngẫu thành con nợ. Nhưng nếu tài sản chung đã được dùng hợp pháp để bảo đảm nghĩa vụ công ty hoặc nghĩa vụ là nghĩa vụ chung theo pháp luật thì rủi ro xử lý tài sản cần được đánh giá riêng.

Tài sản nào của chủ DNTN/thành viên hợp danh có thể vào khối tài sản?

Điều 54 Luật 142/2025/QH15 mở rộng khối tài sản phá sản đối với doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh theo đặc thù trách nhiệm vô hạn, trong đó có tài sản cá nhân của chủ DNTN/thành viên hợp danh không trực tiếp dùng vào hoạt động kinh doanh, sau khi xử lý quyền đồng sở hữu theo quy định. Đây là lý do hai loại hình này cần một chiến lược tài sản hoàn toàn khác công ty TNHH/cổ phần.

Bảng “Đỏ – Vàng – Xanh” cho tài sản cá nhân

10 hồ sơ nên tập hợp trước khi làm việc với ngân hàng/Tòa án

• Hợp đồng tín dụng và phụ lục.
• Hợp đồng bảo lãnh.
• Hợp đồng thế chấp/cầm cố của bên thứ ba.
• Giấy chứng nhận quyền sở hữu/quyền sử dụng tài sản.
• Hồ sơ hôn nhân và thỏa thuận tài sản nếu có.
• Chứng từ góp vốn/cổ phần.
• Tài liệu rút vốn/hoàn trả vốn/chia lợi nhuận.
• Sao kê giao dịch giữa công ty và cá nhân.
• Biên bản HĐQT/HĐTV/chủ sở hữu về giao dịch lớn.
• Bản án/quyết định thi hành án hoặc thông báo xử lý tài sản bảo đảm.

Tình huống minh họa

Công ty TNHH Z nợ ngân hàng 20 tỷ. Chủ sở hữu đã góp đủ vốn 10 tỷ nhưng ký bảo lãnh cá nhân và cùng vợ ký thế chấp một căn nhà bảo đảm khoản vay. Công ty còn nợ nhà cung cấp 6 tỷ. Khi công ty phá sản, nhà cung cấp không tự động được lấy nhà riêng; nhưng ngân hàng có quyền đối với tài sản bảo đảm theo hồ sơ bảo đảm, và nghĩa vụ bảo lãnh của chủ sở hữu phải được xem xét riêng. Đây là ví dụ điển hình cho thấy “lá chắn TNHH” không xóa nghĩa vụ bảo đảm cá nhân đã tự nguyện thiết lập.