Quản tài viên thanh lý tài sản phá sản như thế nào: kiểm kê, định giá, đấu giá và phân chia

Bước đầu tiên là nhận diện đầy đủ tài sản thuộc doanh nghiệp. Nhiều hồ sơ thất bại vì chỉ liệt kê tài sản hữu hình mà bỏ qua khoản phải thu, hàng tồn kho, quyền tài sản, tài sản đang cho mượn, tài sản bị bên thứ ba giữ hoặc tài sản đang tranh chấp.

Quản tài viên cần đối chiếu sổ sách với thực tế. Nếu sổ sách ghi có nhưng tài sản không còn, phải làm rõ nguyên nhân, thời điểm, người nhận và chứng từ.

• Tài sản cố định, hàng tồn kho, tiền, khoản phải thu.
• Quyền tài sản, dự án, hợp đồng, tên miền, thương hiệu, dữ liệu.
• Tài sản bảo đảm và tài sản do bên thứ ba giữ.

Kiểm kê không chỉ là đếm tài sản. Nó là quá trình xác nhận hiện trạng, quyền sở hữu, giá trị, khả năng bán, nghĩa vụ bảo đảm và nguy cơ thất thoát. Tài sản phải được bảo vệ để tránh mất mát trong thời gian thủ tục diễn ra.

Doanh nghiệp nên phối hợp bằng cách bàn giao hồ sơ, chỉ rõ nơi lưu giữ tài sản, người quản lý, hợp đồng bảo hiểm, tình trạng thế chấp, tranh chấp hoặc hư hỏng.

• Lập biên bản hiện trạng.
• Niêm phong hoặc kiểm soát tài sản cần bảo vệ.
• Đối chiếu với ngân hàng, bên cho thuê, bên giữ tài sản.

Định giá cần phản ánh giá trị thực tế, tính thanh khoản và điều kiện bán. Một tài sản đang vận hành có thể có giá khác với tài sản phải tháo dỡ. Hàng tồn kho lỗi thời khác với hàng có đơn hàng tương lai.

Phương thức bán có thể bao gồm đấu giá, chuyển nhượng tài sản, bán theo lô, bán tài sản riêng lẻ hoặc trong một số trường hợp xem xét chuyển nhượng doanh nghiệp/tài sản vận hành để giữ giá trị.

• Không định giá chỉ theo sổ sách.
• Xem chi phí bảo quản và chi phí bán.
• Chọn phương thức bán giúp tối đa hóa giá trị thu hồi.

Một phần giá trị lớn có thể nằm ở khoản phải thu. Nếu chỉ bán tài sản hữu hình mà không thu hồi công nợ, chủ nợ có thể bị thiệt. Quản tài viên cần kiểm tra khoản phải thu, công nợ nội bộ, giao dịch với bên liên quan và khoản chuyển tiền bất thường.

Các giao dịch trước thời điểm mở thủ tục cần được rà soát nếu có dấu hiệu làm giảm khối tài sản, ưu tiên bất thường cho một chủ nợ hoặc chuyển tài sản ra ngoài.

• Khoản phải thu từ khách hàng.
• Khoản phải thu từ cổ đông, thành viên, công ty liên quan.
• Giao dịch bán rẻ, cấn trừ, thanh toán chọn lọc, chuyển nhượng bất thường.

Sau khi tài sản được xử lý, giá trị thu được phải phân chia theo thứ tự luật định. Đây là điểm chủ nợ, người lao động, cơ quan thuế và ngân hàng thường quan tâm nhất.

Một bảng phân chia tốt phải minh bạch: nguồn tiền từ đâu, chi phí nào được trừ, chủ nợ nào có bảo đảm, khoản nào ưu tiên, khoản nào không đủ thanh toán.

• Tách tài sản bảo đảm và tài sản không bảo đảm.
• Xác định chi phí thủ tục, chi phí bảo quản, chi phí xử lý.
• Lập bảng phân chia minh bạch để giảm khiếu nại.