Quản tài viên là ai trong vụ phục hồi, phá sản doanh nghiệp?

Quản tài viên là người có chứng chỉ hành nghề và đủ điều kiện hành nghề quản lý, thanh lý tài sản theo pháp luật. Trong vụ việc phục hồi, phá sản, Quản tài viên có thể được Tòa án chỉ định để thực hiện nhiệm vụ theo phạm vi luật định.

Nghị định 65/2026/NĐ-CP là văn bản quan trọng hướng dẫn về Quản tài viên và hành nghề quản lý, thanh lý tài sản. Vì vậy, các bài cũ dùng tư duy của Luật Phá sản 2014 cần được cập nhật.

• Có chứng chỉ hành nghề Quản tài viên.
• Hành nghề theo điều kiện và phạm vi pháp luật quy định.
• Thực hiện nhiệm vụ trong vụ việc do Tòa án giải quyết.

Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho khách hàng theo hợp đồng dịch vụ pháp lý. Quản tài viên thực hiện nhiệm vụ trong thủ tục phục hồi, phá sản, có tính chất độc lập và gắn với khối tài sản, chủ nợ, người lao động và yêu cầu của Tòa án.

Một người có thể có nhiều tư cách nghề nghiệp trong đời sống, nhưng trong từng hồ sơ phải xác định rõ đang hành nghề với tư cách nào. Đây là điểm rất quan trọng để tránh xung đột vai trò.

• Luật sư: đại diện, tư vấn, bảo vệ cho khách hàng.
• Quản tài viên: tham gia theo thủ tục và nhiệm vụ được giao.
• Không được nhập nhằng vai trò trong cùng một hồ sơ.

Khi doanh nghiệp còn khả năng phục hồi, Quản tài viên giúp làm rõ tài sản, nợ, chủ nợ, dòng tiền và điều kiện thực hiện phương án phục hồi. Vai trò này không chỉ là kiểm kê mà còn là tạo nền dữ liệu đáng tin cậy để các bên thương lượng.

Nếu dữ liệu không đáng tin, hội nghị chủ nợ khó đồng thuận. Nếu dữ liệu minh bạch, phương án phục hồi có cơ hội được xem xét nghiêm túc hơn.

• Xác minh khối tài sản và nghĩa vụ.
• Hỗ trợ lập danh sách chủ nợ, người lao động.
• Cung cấp nền dữ liệu cho phương án phục hồi.

Khi doanh nghiệp không còn khả năng phục hồi, Quản tài viên tham gia vào việc quản lý, kiểm kê, bảo vệ, định giá, thanh lý tài sản và phân chia giá trị theo thứ tự luật định trong phạm vi nhiệm vụ.

Điểm quan trọng là bảo toàn giá trị. Bán vội, bán thiếu minh bạch hoặc không thu hồi khoản phải thu có thể làm thiệt hại cho chủ nợ và làm phát sinh tranh chấp.

• Kiểm kê và bảo vệ tài sản.
• Đề xuất xử lý giao dịch bất thường nếu có căn cứ.
• Phối hợp thanh lý và phân chia giá trị theo quyết định thủ tục.

Doanh nghiệp cần hợp tác bằng dữ liệu. Không nên né tránh, trì hoãn hoặc cung cấp hồ sơ rời rạc. Cách làm đúng là lập phòng dữ liệu gồm báo cáo tài chính, danh mục tài sản, hợp đồng, chủ nợ, người lao động, thuế, ngân hàng, tài sản bảo đảm và giao dịch với bên liên quan.

Hợp tác không có nghĩa là từ bỏ quyền giải trình. Doanh nghiệp có quyền trình bày, cung cấp chứng cứ, đề nghị ghi nhận dữ liệu đúng và bảo vệ phương án phục hồi hợp pháp.

• Tập hợp hồ sơ theo nhóm tài sản, chủ nợ, dòng tiền.
• Chỉ định đầu mối làm việc với Quản tài viên.
• Ghi nhận đầy đủ yêu cầu, biên bản, tài liệu đã bàn giao.