Kiểm kê, niêm phong, quản lý tài sản phá sản được thực hiện thế nào?
Nội dung chính
Không kiểm kê đúng thì không thể thanh lý đúng, không thể phân chia đúng và không thể bảo vệ chủ nợ
Trả lời nhanh
Kiểm kê, niêm phong, quản lý tài sản phá sản là bước xác định doanh nghiệp còn gì để xử lý: tài sản doanh nghiệp, tài sản bên thứ ba, tài sản bảo đảm, tài sản tranh chấp, tài sản kê biên, tài sản đã chuyển nhượng và khoản phải thu.
Kiểm kê thiếu làm giảm giá trị thanh toán cho chủ nợ, người lao động và làm tăng tranh chấp.
Tóm tắt
Kiểm kê tài sản phá sản phải xác định tiền, hàng tồn kho, máy móc, bất động sản, tài sản bảo đảm, khoản phải thu, tài sản vô hình, tài sản tranh chấp và tài sản đã chuyển nhượng. Kiểm kê thiếu làm thủ tục kéo dài và gây thiệt hại.
Cập nhật thẩm quyền Tòa án từ 01/03/2026
Lưu ý cập nhật: Khi bài viết đề cập “Tòa án có thẩm quyền” trong vụ việc phục hồi, phá sản từ ngày 01/03/2026, cần hiểu theo Điều 6 Luật Phục hồi, phá sản 2025: thẩm quyền sơ thẩm thuộc Tòa án nhân dân khu vực trong phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ.
- Yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi, phá sản: nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi doanh nghiệp, hợp tác xã có trụ sở chính.
- Công nhận và cho thi hành bản án, quyết định về phục hồi, phá sản của Tòa án/cơ quan nước ngoài: thuộc Tòa án nhân dân khu vực nơi người phải thi hành cư trú, làm việc, có trụ sở chính hoặc nơi có tài sản liên quan đến việc thi hành.
- Yêu cầu hỗ trợ vụ việc phục hồi, phá sản của nước ngoài: thuộc Tòa án nhân dân khu vực nơi người liên quan cư trú, làm việc, có trụ sở hoặc nơi có tài sản liên quan đến yêu cầu hỗ trợ.
- Tòa án nhân dân cấp tỉnh giải quyết đề nghị xem xét lại, kháng nghị đối với quyết định tuyên bố phá sản và một số quyết định công nhận/thi hành bản án, quyết định nước ngoài của Tòa án nhân dân khu vực.
- Tòa án nhân dân tối cao xem xét lại một số quyết định theo thủ tục đặc biệt và giải quyết tranh chấp thẩm quyền giữa các Tòa án nhân dân khu vực.
- Bài cập nhật thẩm quyền Tòa án giải quyết phá sản từ 01/03/2026 – Thư Viện Pháp Luật
- Nghị quyết 01/2025/NQ-HĐTP về tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện thẩm quyền của các Tòa án nhân dân
03 đầu mối Tòa án khu vực theo lãnh thổ đối với phá sản: TAND khu vực 2 – Hà Nội; TAND khu vực 1 – Đà Nẵng; TAND khu vực 1 – Thành phố Hồ Chí Minh. Do đó, không nên tiếp tục viết chung chung “nộp tại Tòa án nơi đặt trụ sở” mà phải xác định đúng Tòa án nhân dân khu vực tương ứng với địa phương đặt trụ sở chính.
Bảng phân tích
| Nhóm tài sản | Ví dụ |
|---|---|
| Tiền | Tiền mặt, tiền gửi ngân hàng |
| Hàng tồn kho | Nguyên liệu, thành phẩm, hàng hóa |
| Tài sản cố định | Máy móc, thiết bị, phương tiện |
| Bất động sản | Đất, nhà xưởng, tài sản gắn liền với đất |
| Tài sản bảo đảm | Tài sản thế chấp, cầm cố |
| Khoản phải thu | Công nợ khách hàng, người liên quan |
| Tài sản vô hình | Thương hiệu, phần mềm, dữ liệu |
| Tài sản tranh chấp | Tài sản đang bị kiện, kê biên |
Tài sản công ty hay tài sản cá nhân?
- Phân biệt tài sản đứng tên doanh nghiệp, tài sản cá nhân doanh nghiệp sử dụng.
- Tài sản cá nhân thế chấp cho nợ công ty cần xử lý theo hồ sơ bảo đảm.
- Tài sản thuê, mượn, giữ hộ, nhận gia công, ký gửi phải ghi nhận riêng.
- Không phân biệt đúng dễ dẫn đến tranh chấp nghiêm trọng.
Niêm phong và bảo quản tài sản
- Hàng hóa dễ hư hỏng, máy móc xuống cấp, hồ sơ kế toán, dữ liệu điện tử cần bảo quản ngay.
- Tài sản có nguy cơ bị di dời hoặc tranh chấp cần kiểm soát chặt.
- Tài sản hiện đại còn có tài khoản, dữ liệu, phần mềm, hợp đồng, quyền truy cập.
Khoản phải thu cũng là tài sản
- Kiểm tra khách hàng, đối tác, công ty liên quan còn nợ.
- Kiểm tra tạm ứng của người quản lý, cho vay nội bộ, đặt cọc, ký quỹ.
- Khoản tranh chấp có khả năng thắng kiện cũng cần ghi nhận.
- Thu hồi khoản phải thu tốt có thể tăng đáng kể giá trị tài sản phá sản.
Sai lầm/rủi ro cần tránh
- Chủ nợ và người lao động bị thiệt do thiếu nguồn thanh toán.
- Tài sản bị thất thoát, xuống cấp hoặc bị di dời.
- Người quản lý bị nghi che giấu tài sản.
- Giao dịch bất thường không được phát hiện.
- Thanh lý không đầy đủ, thủ tục kéo dài.
Góc nhìn Luật sư
Luật sư cần đặt từng quyết định trong chiến lược tổng thể: bảo toàn tài sản, bảo vệ người quản lý trung thực, giảm tranh chấp với chủ nợ, bảo vệ người lao động và chuẩn bị chứng cứ cho từng bước thủ tục.
Góc nhìn Quản tài viên
Quản tài viên cần xác minh bằng dữ liệu thực tế: tài sản, dòng tiền, chủ nợ, khoản phải thu, người lao động, thuế, BHXH, tài sản bảo đảm và giao dịch bất thường. Hồ sơ minh bạch giúp thủ tục đi đúng trật tự.
Câu hỏi thường gặp
Tài sản không đứng tên công ty nhưng công ty đang dùng có kiểm kê không?
Nên ghi nhận và phân loại để xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng và nghĩa vụ liên quan.
Tài sản thế chấp ngân hàng có kiểm kê không?
Có. Cần xác định tài sản, giá trị, quyền ngân hàng và phần nghĩa vụ được bảo đảm.
Khoản phải thu có phải tài sản không?
Có. Khoản phải thu là tài sản cần xác minh và thu hồi nếu có căn cứ.
Nguồn pháp lý tham khảo
- Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15 – Công báo Chính phủ
- Nghị định 65/2026/NĐ-CP về Quản tài viên và hành nghề quản lý, thanh lý tài sản – Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 – Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
- Nghị định 21/2021/NĐ-CP về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ – Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 – Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
- Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 – Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
Khi áp dụng vào từng vụ việc, cần đối chiếu văn bản gốc, hợp đồng, hồ sơ thuế, hồ sơ ngân hàng, hồ sơ lao động, BHXH và tình trạng tài sản thực tế.
