Thủ tục phá sản doanh nghiệp theo Luật 142/2025: 7 bước từ A đến Z
Nội dung chính
Tổng quan quy trình thủ tục phá sản
Thủ tục phá sản doanh nghiệp tại Việt Nam hiện nay bao gồm hai nhánh chính theo Luật 142/2025:
Thủ tục thông thường: Áp dụng cho doanh nghiệp có quy mô vừa và lớn, nhiều chủ nợ, tài sản phức tạp. Thời gian xử lý thường từ 12–24 tháng.
Thủ tục rút gọn: Áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ hoặc doanh nghiệp không có tài sản. Thời gian có thể rút ngắn còn 3–6 tháng.
7 bước thủ tục phá sản doanh nghiệp
Đánh giá điều kiện và chuẩn bị hồ sơ
Trước tiên, xác định doanh nghiệp có thỏa mãn điều kiện mở thủ tục phá sản theo Luật 142/2025 không: không thanh toán được khoản nợ đến hạn trong 3 tháng. Đây là bước then chốt — nộp đơn khi chưa đủ điều kiện sẽ bị Tòa án trả lại.
Hồ sơ cần chuẩn bị:
- Đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản (theo mẫu Tòa án)
- Báo cáo tài chính 3 năm gần nhất (đã kiểm toán nếu có)
- Danh sách chủ nợ, số tiền nợ và tài sản bảo đảm (nếu có)
- Danh sách tài sản hiện có của doanh nghiệp
- Danh sách người lao động, số lương và BHXH còn nợ
- Nghị quyết của HĐQT/HĐTV (nếu là công ty cổ phần/TNHH)
- Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh
Nộp đơn và Tòa án thụ lý
Nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính (với doanh nghiệp tại TP.HCM là Tòa án nhân dân TP. Hồ Chí Minh). Trong vòng 3 ngày làm việc, Tòa án sẽ xem xét và thông báo nộp tạm ứng chi phí phá sản nếu hồ sơ hợp lệ.
Sau khi người nộp đơn nộp đủ tạm ứng, Tòa án ra quyết định thụ lý đơn và thông báo cho các cơ quan liên quan (cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế, ngân hàng mà doanh nghiệp có tài khoản).
Mở thủ tục phá sản và chỉ định Quản tài viên
Tòa án xem xét hồ sơ và ra Quyết định mở thủ tục phá sản (hoặc không mở nếu không đủ điều kiện). Đồng thời, Tòa án chỉ định Quản tài viên hoặc Doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản.
Từ thời điểm này, mọi giao dịch chuyển nhượng tài sản của doanh nghiệp phải được sự đồng ý của Quản tài viên. Tài khoản ngân hàng có thể bị hạn chế giao dịch theo lệnh của Tòa án.
Kiểm kê tài sản và lập danh sách chủ nợ
Quản tài viên thực hiện hai nhiệm vụ song song:
Kiểm kê toàn bộ tài sản của doanh nghiệp: bất động sản, máy móc, hàng tồn kho, các khoản phải thu, tiền mặt, tài sản vô hình... Định giá độc lập nếu cần.
Lập danh sách chủ nợ: Thu thập thông tin từ hồ sơ kế toán và các chủ nợ tự đăng ký. Phân loại chủ nợ có bảo đảm, có bảo đảm một phần, và không có bảo đảm. Xác nhận số tiền nợ hợp lệ.
Hội nghị chủ nợ — quyết định phục hồi hay thanh lý
Đây là bước then chốt của toàn bộ thủ tục. Hội nghị chủ nợ (có thể tổ chức trực tiếp hoặc trực tuyến theo Luật 142/2025) sẽ thảo luận và biểu quyết về:
- Thông qua hoặc bác bỏ phương án phục hồi hoạt động kinh doanh
- Thông qua phương án thanh lý tài sản nếu không có phương án phục hồi khả thi
- Đề xuất thay thế Quản tài viên nếu có lý do chính đáng
Nghị quyết hội nghị chủ nợ được thông qua khi có quá nửa số chủ nợ không có bảo đảm đồng ý, đại diện cho từ 65% tổng số nợ không có bảo đảm trở lên.
Phục hồi doanh nghiệp HOẶC Thanh lý tài sản
Nếu phục hồi: Doanh nghiệp thực hiện phương án đã được hội nghị chủ nợ thông qua. Quản tài viên giám sát việc thực hiện. Nếu thành công, Tòa án ra quyết định đình chỉ thủ tục phá sản. Xem thêm: Phục hồi doanh nghiệp theo Luật 142/2025.
Nếu thanh lý: Quản tài viên tổ chức bán đấu giá hoặc chuyển nhượng tài sản theo phương án đã duyệt. Phân phối tiền thu được theo thứ tự ưu tiên sau:
| Thứ tự | Nhóm chủ nợ | Ghi chú |
|---|---|---|
| 1 | Chi phí phá sản (án phí, phí Quản tài viên) | Ưu tiên tuyệt đối |
| 2 | Lương và các khoản nợ với người lao động | Bao gồm BHXH, BHYT chưa đóng |
| 3 | Nợ thuế Nhà nước | Theo xác nhận của cơ quan thuế |
| 4 | Chủ nợ có bảo đảm chưa được thanh toán đủ | Tài sản bảo đảm đã xử lý riêng |
| 5 | Chủ nợ không có bảo đảm | Phân chia theo tỷ lệ nợ |
| 6 | Cổ đông, thành viên góp vốn | Nếu còn tài sản sau khi trả hết nợ |
Tuyên bố phá sản và xóa đăng ký
Sau khi thanh lý tài sản xong, Quản tài viên nộp báo cáo cho Tòa án. Tòa án ra Quyết định tuyên bố phá sản. Quyết định này được gửi đến cơ quan đăng ký kinh doanh để xóa tên doanh nghiệp khỏi danh bạ.
Doanh nghiệp chính thức chấm dứt tồn tại về mặt pháp lý kể từ thời điểm này. Người đại diện pháp luật được miễn trách nhiệm đối với các khoản nợ còn lại (trừ trường hợp có hành vi vi phạm pháp luật).
Thủ tục phá sản rút gọn dành cho doanh nghiệp nhỏ
Đây là điểm mới quan trọng của Luật 142/2025. Doanh nghiệp thuộc diện siêu nhỏ hoặc nhỏ theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoặc doanh nghiệp không có tài sản để thanh lý, được áp dụng thủ tục rút gọn với các đặc điểm:
- Không bắt buộc tổ chức hội nghị chủ nợ đầy đủ
- Quản tài viên có thể lập danh sách chủ nợ trong thời gian ngắn hơn
- Tòa án có thể ra quyết định tuyên bố phá sản sớm hơn nếu không có tài sản
- Tổng thời gian xử lý có thể rút xuống còn 3–6 tháng
Câu hỏi thường gặp
Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết phá sản doanh nghiệp?
Theo Luật 142/2025, Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính có thẩm quyền giải quyết thủ tục phá sản. Đối với doanh nghiệp có trụ sở tại TP.HCM, nộp đơn tại Tòa án nhân dân TP. Hồ Chí Minh. Trường hợp doanh nghiệp có trụ sở tại nhiều tỉnh thành, nộp đơn tại Tòa án nơi trụ sở chính theo đăng ký kinh doanh.
Mức tạm ứng chi phí phá sản là bao nhiêu?
Mức tạm ứng chi phí phá sản do Tòa án xác định dựa trên quy mô và độ phức tạp của vụ việc, bao gồm án phí và chi phí Quản tài viên theo Nghị định 65/2026/NĐ-CP. Người nộp đơn phải ứng trước khoản này trong thời hạn Tòa án ấn định — thông thường từ 5–15 ngày làm việc sau khi nhận thông báo của Tòa án. Để biết mức cụ thể, liên hệ trực tiếp với Tòa án hoặc gọi 0966 288 855 để được tư vấn.
Trong thủ tục phá sản có thể thay thế Quản tài viên không?
Có. Tòa án có thể thay thế Quản tài viên nếu có căn cứ cho thấy Quản tài viên vi phạm pháp luật, thiếu năng lực hoặc có xung đột lợi ích. Doanh nghiệp mắc nợ hoặc đại diện chủ nợ có quyền yêu cầu Tòa án xem xét. Tuy nhiên, việc thay thế Quản tài viên có thể làm chậm tiến độ xử lý, vì vậy nên lựa chọn Quản tài viên có kinh nghiệm ngay từ đầu.
Hội nghị chủ nợ họp bao nhiêu lần trong thủ tục phá sản?
Hội nghị chủ nợ họp ít nhất một lần sau khi Quản tài viên lập xong danh sách chủ nợ và kiểm kê tài sản. Trong trường hợp xem xét phương án phục hồi, có thể họp thêm hội nghị lần tiếp theo để biểu quyết. Theo Luật 142/2025, hội nghị chủ nợ có thể tổ chức theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến — đây là điểm mới quan trọng so với Luật 2014.
Bài viết liên quan trong series Tư vấn phá sản
- Phá sản doanh nghiệp là gì? Dấu hiệu nhận biết sớm
- Phá sản hay giải thể? Phân biệt và lựa chọn đúng
- Quản tài viên là gì? Vai trò và quyền hạn trong thủ tục phá sản
- Dịch vụ tư vấn phá sản doanh nghiệp — Saigon Insolvency
